مهندسی آلودگی هوا

اثرات ذرات معلق آتمسفری بر مواد، گیاهان و حیوانات

ذرات معلق از نظر شیمیایی بی‌اثر یا فعال هستند، یعنی می‌توانند از نظر شیمیایی بی‌اثر باشند اما مواد فعال شیمیایی موجود در جو را جذب نمایند، یا برای تشکیل گونه‌های شیمیایی فعال با یکدیگر ترکیب شوند. ذرات معلق بسته به ترکیب شیمیایی یا موقعیت فیزیکی می‌توانند موجب تخریب وسیع مواد شوند. ذرات تنها با رسوب روی سطوح رنگ شده، لباس‌ها و پرده‌ها، آنها راکثیف می‌کنند.

            اثر مهمتر ذرات معلق این‌است‌که، می‌توانند مستقیماً باعث تخریب شیمیایی شوند و این عمل یا به دلیل ماهیت خورندگی آنها یا به دلیل عملکرد مواد شیمیایی خورنده‌ای است که روی ذرات معلق بی‌اثر منتشر شده در هوا، جذب[1] یا جذب سطحی[2] شده‌اند. فلزات معمولاً می توانند در هوای خشک به تنهایی یا در هوای مرطوب تمیز، در مقابل خوردگی مقاوم باشند. با این وجود، ذرات جاذب رطوبت که به طور معمول در جو وجود دارند می‌توانند در غیاب سایر آلاینده ها موجب تحلیل سطوح فلزی شوند. مثال‌هایی از خوردگی سطوح فلزی در مجاورت هوای مناطق صنعتی در مراجع علمی وجود دارد و لزومی به اشاره بیشتر در اینجا نیست. تخریب اجسام توسط ذرات معلق هنگامی که دی‌اکسیدگوگرد حضور دارد افزایش می‌یابد و این به ایجاد ماهیت اسیدی این گاز مربوط می‌شود و آن هنگامی است که دی‌اکسیدگوگرد روی سطح ذرات معلق جذب می‌شود.

            به طور کلی اطلاعات کمی راجع به اثر ذرات معلق روی گیاهان وجود دارد. چند بررسی در مورد همراه شدن ذرات معلق و سایر آلاینده‌ها نظیر دی‌اکسیدگوگرد انجام شده که نشان از امکان افزایش نفوذ دی‌اکسیدگوگرد از طریق برگ، افزایش تخریب برگ توسط فلزات سنگین و یا کاهش رشد گیاه و محصولات، دارد. ذرات معلق درشت نظیر گرد و غبار می‌توانند مستقیماً روی سطح برگ‌ها رسوب نمایند، تبادل گاز را کاهش دهند، دمای سطح برگ را افزایش داده و باعث کاهش فتوسنتز شوند. این امر می‌تواند موجب کلروزیس[3] (زرد شدن برگ‌ها به دلیل عدم توانایی رشد کلروفیل)، کاهش رشد و نکروزیس[4] برگ ( یا نقطه‌های رنگی روی برگ) شود. ذرات حاوی فلوراید سبب ایجاد برخی تخریب‌ها در گیاهان می‌شوند و رسوب اکسید منیزیم روی خاک زراعی باعث تضعیف رشد گیاهان می‌گردد. سلامت جانوران نیز هنگام تغذیه از گیاهانی که با ذرات معلق سمی پوشانده شده‌اند به خطر می‌افتد. برخی ترکیبات سمی می‌توانند یا داخل بافت گیاه جذب شوند یا به صورت لایه آلوده روی سطح گیاه باقی بمانند. فلوئوروسیس[5] در حیوانات می‌تواند به دلیل تغذیه از گیاهان پوشیده با ذرات معلق آلوده به فلوراید باشد. گاو و گوسفندهایی که از گیاهان آلوده به ذرات معلق حاوی آرسنیک تغذیه می‌کنند قربانی مسمومیت با آرسنیک می‌شوند.

 



[1] - absorbtion

[2] - adsorbtion

[3] - Chlorosis

[4] - Necrosis

[5] - Fuorosis

   + مصطفی کلهر ; ۱:۱۱ ‎ق.ظ ; دوشنبه ۱٧ خرداد ۱۳۸٩
comment نظرات ()